Tuberculose

""

GGD Zaanstreek-Waterland houdt zich bezig met het voorkómen, opsporen en behandelen van tuberculose (tbc). Door voorlichting en adviezen te geven, proberen we de kans op een infectie zo klein mogelijk te houden. Daarnaast begeleiden we patiënten en onderzoeken we mensen die mogelijk geïnfecteerd zijn met de tbc-bacterie. Denkt u dat u zelf of iemand in uw omgeving symptomen heeft van tbc? Of heeft u vragen over een tbc-besmetting? Neem dan contact met ons op.

Ik wil een afspraak maken voor het tbc-spreekuur

Bel op maandag, dinsdag of donderdag tussen 09.00 – 15.00 uur naar 0900 – 254 54 54, optie 3.

Ik wil een verwijzing van de IND voor tbc-onderzoek

Download een verwijsformulier van de IND en stuur dit naar GGD Zaanstreek-Waterland.

Wat is tuberculose?

Tuberculose is een infectieziekte, veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. De meest voorkomende vorm is longtuberculose, maar de bacterie kan ook in andere organen voorkomen. Als iemand met besmettelijke longtuberculose hoest, kunnen tuberculosebacteriën in de lucht komen en zich verspreiden. Iemand anders kan deze bacteriën inademen en hierdoor geïnfecteerd worden. U krijgt geen tuberculose door aanraking of zoenen. En ook niet via bestek, boeken of kleren die een patiënt heeft aangeraakt.

Wat houdt het tuberculose-onderzoek in?

Het onderzoek verschilt per persoon. De voorkeur gaat uit naar een THT, maar dit is niet in alle gevallen mogelijk, bijvoorbeeld als u al tbc heeft gehad. Hieronder staan de verschillende soorten onderzoeken beschreven.

THT (tuberculine huidtest)

Met een THT (tuberculine huidtest) kunnen we een infectie met de tbc-bacterie opsporen. U krijgt in de linker onderarm een kleine hoeveelheid vloeistof in de huid gespoten. Het is een testvloeistof, dus geen vaccin. Er ontstaat een kleine huidreactie wanneer het lichaam afweerstoffen tegen de tbc-bacterie heeft aangemaakt, als gevolg van een infectie. We beoordelen de THT na 2-3 dagen en bespreken dan de uitslag met u. Als u ooit tbc heeft gehad, heeft u al afweerstoffen in uw bloed. De THT werkt dan niet. Lees hier meer over de THT (pdf 176kb).

IGRA (Immune Gamma Release Assay)

Voor deze test nemen we bloed af en onderzoekt het laboratorium de aanwezigheid van afweerstoffen tegen tuberculose. Dit gebeurt vaak in combinatie met de THT. Als de THT aangeeft dat u mogelijk een infectie met de tbc-bacterie heeft, geeft een IGRA meer zekerheid over de diagnose.

X-thorax (röntgenfoto van de longen)

Met behulp van een X-thorax bekijken we of er ontstekingen of vocht in de longen aanwezig is. Dat kan wijzen op tuberculose. Met een X-thorax kan je alleen longtuberculose aantonen.

Wat houdt een contactonderzoek in?

Een contactonderzoek is een onderzoek onder de mensen in de omgeving van iemand met besmettelijke tbc, naar de aanwezigheid van de tuberculosebacterie. Het doel is om personen, die besmet zijn met de tuberculosebacterie zo vroeg mogelijk op te sporen en te behandelen. Hiermee voorkomen we dat zij tuberculose krijgen. Bij een patiënt die niet besmettelijk is, doen we dit onderzoek soms ook. We proberen dan op te sporen door wie de patiënt is geïnfecteerd (de infectiebron).

Betaal ik de kosten van tuberculose-onderzoek zelf?

Bent u reiziger of komt u voor een keuring? Dan zijn de kosten voor eigen rekening. We rekenen dan de THT direct met u af. Komt u via de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND), dan is de THT gratis. Is er verder onderzoek nodig (IGRA), dan declareert de GGD dit bij uw zorgverzekering. Mogelijk heeft dit gevolgen voor uw eigen risico. Wij houden de door de Nederlandse Zorgautoriteit vastgestelde tarieven aan. Neemt u voor meer informatie contact op met uw zorgverzekeraar of raadpleeg uw polis.

Wat moet ik doen als ik reis naar een gebied waar tbc veel voorkomt?

Reist u naar een gebied waar nog relatief veel tuberculose voorkomt, zoals bijvoorbeeld Oost-Europa, Azië, Afrika, Zuid- en Midden-Amerika? Als u een (georganiseerde) vakantiereis van enkele weken maakt dan geldt in het algemeen dat u geen speciale maatregelen hoeft te nemen . Het risico om geïnfecteerd te raken met tbc-bacteriën is dan erg klein. Neem in elk geval wel contact met ons op als u:

  • langer dan 3 maanden verblijft in een land waar veel tuberculose voorkomt.
  • gaat werken in een omgeving met een hoog risico, zoals:
    – ziekenhuis,
    – gevangenis,
    – instelling voor daklozen/drugsverslaafden, illegalen/vluchtelingen of hiv-geïnfecteerden.
  • door ziekte of door het gebruik van medicijnen een verminderde weerstand heeft.

U komt dan mogelijk in aanmerking voor een vaccinatie tegen tuberculose. Neem voor een individueel advies contact met ons op. U kunt op maandag, dinsdag en donderdag tussen 9.00 en 15.00 uur telefonisch contact met ons opnemen via 0900 – 254 54 54 (optie 3).

BCG-vaccinatie tegen tuberculose

Wat is een BCG-vaccinatie?

Een BCG-vaccinatie is een inenting met levende, verzwakte tbc-bacteriën. Deze zorgen ervoor dat het lichaam afweerstoffen tegen de bacterie maakt. De BCG-vaccinatie biedt geen volledige bescherming tegen het ontstaan van tuberculose, maar beschermt wel tegen mogelijke ernstige gevolgen van de ziekte, zoals hersenvliesontsteking. Deze ernstige gevolgen komen vooral bij kinderen voor.

Voor wie is een BCG-vaccinatie raadzaam?

Als u bent geboren in een land waar tuberculose veel voorkomt, dan kan het zijn dat we uw kind uitnodigen voor een BCG-vaccinatie. Vanuit de Gemeentelijke basisadministratie maken we een selectie welke kinderen hiervoor in aanmerking komen. Dit is het geval wanneer de verwachting is dat een kind het geboorteland van de ouder(s) vaak zal bezoeken. Deze kinderen ontvangen van ons een oproep in het eerste levensjaar. De BCG-vaccinatie is in dat geval gratis.

Verblijft u regelmatig of langer dan 3 maanden in een land waar veel tbc voorkomt, dan kan een BCG-vaccinatie overwogen worden. Wij declareren in dat geval de BCG-vaccinatie direct bij uw zorgverzekering.

Hoe kan ik een afspraak maken voor het tbc-spreekuur?

U kunt op maandag, dinsdag en donderdag tussen 9.00 en 15.00 uur telefonisch een afspraak maken voor het spreekuur via 0900 – 254 54 54. Het tbc-spreekuur is op het hoofdkantoor van GGD Zaanstreek-Waterland, Vurehout 2 in Zaandam. U kunt hier gratis parkeren.