Schimmel in huis

Schimmels, paddenstoelen, gisten en zwammen zijn allen organismen die behoren tot het schimmelrijk. In tegenstelling tot de meeste planten bevatten schimmels geen bladgroen. Met bladgroen kunnen planten de energie van de zon omzetten in energie voor hun groei. Schimmels kunnen dit niet. Ze hebben voor hun groei vocht en organisch materiaal nodig. Dit kan afkomstig zijn van levende of dode planten en dieren, maar ook van andere materialen.

Op bijvoorbeeld rioolresten en allerlei (bouw-)materialen kan schimmelgroei voorkomen. Er zijn vele duizenden schimmelsoorten bekend. De meest bekende zijn schimmels die paddenstoelen vormen. Deze soorten komen in de woning over het algemeen niet voor. Schimmelsoorten die binnen wel groeien zijn onder andere van de geslachten Penicillium, Aspergillus, Alternaria, Cladosporium, Eurotium en Wallemia. Deze schimmels komen ook in de buitenlucht voor.

Onder bepaalde omstandigheden kunnen schimmels sporen vormen. Deze sporen kunnen door de wind over grote afstanden verplaatst worden. Ook kunnen de sporen via bodemresten van buiten naar binnen getransporteerd worden, bijvoorbeeld door kleding of aan de onderkant van schoenen. Onder gunstige omstandigheden kunnen de sporen uitgroeien tot schimmels, zowel binnenshuis als buitenshuis.

De belangrijkste factoren die de groei van schimmels beïnvloeden zijn:

  • Het vochtgehalte in de lucht en in de voedingsbodem (het materiaal waarop de schimmel groeit)
  • De temperatuur
  • De beschikbaarheid van voedingstoffen en zuurstof
  • De zuurgraad van de voedingsbodem

Hieronder kunt u meer lezen over hoe schimmels in een woning terecht kunnen komen en welke algemene schimmelwerende maatregelen in een woning genomen kunnen worden.

Waar kunnen schimmels in een woning voorkomen?

Schimmels kunnen groeien op een groot aantal verschillende (bouw)materialen. Er moet dan wel sprake zijn van de juiste temperatuur en het juiste vochtgehalte. Sommige materialen zijn meer ‘schimmelgevoelig’ dan andere materialen. Behang bijvoorbeeld kan, wanneer het vochtig genoeg is, uitstekend als voedingsbodem dienen. Ook op gips, in voegen tussen tegels en op kitranden kan schimmelgroei optreden. Ook in huisstof, in potgrond en in GFT- bakken kunnen schimmels voorkomen.

Schimmels en gezondheid

Schimmelsporen en -deeltjes kunnen, bij personen die daar gevoelig voor zijn, allergische reacties veroorzaken zoals een loopneus en benauwdheid. Een arts kan (laten) onderzoeken of iemand allergisch is voor schimmels. Wanneer iemand niet allergisch is voor schimmels, veroorzaken de schimmels die in huis voorkomen over het algemeen geen gezondheidseffecten. Schimmelgroei in huis kan wel esthetische problemen geven: vieze plekken en stank in huis. Zo kunnen bijvoorbeeld plekken op leer, boeken of kleding, en hardnekkige verkleuring en aantasting van onbeschermd hout heel hinderlijk zijn. De droge houtrotschimmel of huiszwam (komt soms voor op de onderkant van houten vloeren in kruipruimtes) is hier een berucht voorbeeld van.
Meten van de hoeveelheid en het soort schimmels is duur en geeft vrijwel nooit meer informatie over mogelijke gezondheidsrisico’s. De GGD kan dergelijke metingen niet zelf uitvoeren. Een dergelijk onderzoek kan worden aangevraagd (tegen kosten) bij een daarin gespecialiseerd onderzoeksbureau.

Bestrijding van schimmels en maat-regelen die u zelf kunt nemen

Voor een afdoende bestrijding van schimmels is het bestrijden van vocht van essentieel belang. Dit betekent dat lekkages zo snel mogelijk verholpen moeten worden en dat een woning goed geventileerd moet worden (zie ook informatie over ‘vocht in huis’ en ‘ventileren en luchten’). Wanneer het vochtprobleem niet wordt opgelost, zullen de schimmels bijna altijd na enige tijd terugkomen.
Van gladde oppervlakken kunnen schimmels verwijderd worden met soda of een ander schoonmaakmiddel, opgelost in water, en een harde borstel. De schimmels mogen nooit met een droge borstel verwijderd worden omdat hierbij veel schimmeldeeltjes in de lucht terecht komen. Het dragen van handschoenen en een mondkapje bij het verwijderen van de schimmels is aan te raden. Mensen met een allergie voor schimmels kunnen het verwijderen van schimmels beter niet zelf uitvoeren, maar het verwijderen door iemand anders laten doen.
Bij niet gladde oppervlakken (zoals hout, kit, gips en pleisterwerk) waar de schimmeldraden in zijn doorgedrongen, kunnen schimmels alleen verwijderd worden door de beschimmelde delen van het materiaal te verwijderen en te vervangen door nieuw materiaal. Neem hiervoor contact op met uw verhuurder of een deskundige.

Contact

Heeft u nog vragen of opmerkingen over deze informatie of wilt u informatie over andere medisch milieukundige onderwerpen, dan kunt u contact opnemen met de medisch milieukundige.
per e-mail: info@ggdzw.nl
per telefoon: 0900-2545454

Bronnen: GGD Amsterdam, GGD Hollands Noorden
Productie en uitvoering: GGD Zaanstreek-Waterland
© januari 2012

Klik hier voor het PDF-bestand van de folder Schimmel in huis (pdf 160kb)