Mentale gezondheid

Mentale gezondheid is meer dan het wel of niet hebben van psychische klachten. Het gaat ook over genieten van het leven, jezelf ontwikkelen, om kunnen gaan met tegenslagen en controle over je eigen leven ervaren.

Mentale gezondheid is een belangrijk onderdeel van je totale gezondheid. Gezondheid is een totaalplaatje van lichaam, geest en sociale omgeving. Het gaat om hoe je bent, hoe je leeft en hoe je je voelt. Deze brede manier van kijken noemen we positieve gezondheid.

Daarbij staat centraal wat jou helpt om je goed te voelen en mee te doen in het dagelijks leven.

Veel mensen ervaren druk in het dagelijks leven. Bijvoorbeeld op school of werk, door sociale media, altijd ‘aan’ staan, geldzorgen of onzekerheid over de toekomst. Dit kan leiden tot stress, somberheid, eenzaamheid of het gevoel dat alles teveel wordt.

Mentale problemen kunnen iedereen raken. Soms ontstaan klachten geleidelijk, soms onverwacht, bijvoorbeeld na een ingrijpende gebeurtenis.

Wie loopt er meer risico?

Sommige mensen lopen extra risico. Bijvoorbeeld jongeren en jongvolwassenen, omdat zij in een belangrijke ontwikkelingsfase zitten. Hierin staan identiteit, relaties en toekomstkeuzes centraal. Ook mensen in een kwetsbare situatie, zoals bij geldzorgen, langdurige stress, een weinig sociale contacten of ingrijpende levensgebeurtenissen kunnen extra belast worden.

Uit landelijke en regionale cijfers blijkt dat mentale klachten veel voorkomen.

Het herkennen van mentale klachten is niet eenvoudig, omdat de klachten en signalen per persoon verschillend kunnen zijn. Bekijk op Thuisarts.nl hoe je klachten herkent.

Je mentale gezondheid versterken kan vaak met kleine stappen. Tips die voor veel mensen helpen zijn:

  • Praat erover.
    Deel wat je bezighoudt met iemand die je vertrouwt. Dat kan opluchten en helpt om dingen op een rij te zetten.
  • Stel grenzen en neem rust.
    Je hoeft niet altijd bereikbaar of productief te zijn. Het kan helpen om piekeren te beperken, bijvoorbeeld door jezelf elke dag maximaal 15 minuten toe te staan om bewust te piekeren.
  • Zorg voor structuur.
    Voldoende slaap, gezond eten en een vast dagritme geven houvast en ondersteunen je mentale evenwicht.
  • Zoek contact met anderen.
    Contact met familie, vrienden, buren of collega’s geeft steun en vermindert eenzaamheid.
  • Beweeg en doe leuke dingen.
    Beweging helpt tegen stress en geeft energie. Denk aan wandelen, fietsen en activiteiten die je leuk vindt.

Als je mentaal fit bent, zit je lekker in je vel, sta je positiever in het leven, heb je minder last van stress en kun je beter omgaan met tegenslagen. Test op www.mentaalvitaal.nl je mentale fitheid en kijk wat je kunt doen om mentaal fit te worden of te blijven.

Welzijn op Recept

Soms helpt een activiteit in de buurt om je beter te voelen. Een huisarts of praktijkondersteuner kan je verwijzen naar bijvoorbeeld wandelen, creatieve activiteiten of ontmoetingsgroepen. Zo werk je op een laagdrempelige manier aan je gezondheid en welzijn. Op dit moment werken nog niet alle huisartsen in de regio met Welzijn op Recept.

Wil je meer weten over activiteiten in jouw buurt? Vraag het dan aan de welzijnsorganisatie van jouw gemeente: Edam-Volendam,  Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad.

De praktijkondersteuner van de huisarts kan je helpen zonder dat je een verwijzing nodig hebt voor bijvoorbeeld een psycholoog. Neem hiervoor contact op met jouw huisarts.

Als mentale klachten langere tijd aanhouden of erger worden, kunnen ze diep ingrijpen in het leven. Sommige mensen krijgen gedachten als ‘het hoeft voor mij niet meer’ of ‘anderen zijn beter af zonder mij’. Dat kan angstig zijn, maar komt vaker voor dan veel mensen denken.

Je staat hier niet alleen in, er is hulp en ondersteuning mogelijk. Op onze pagina over zelfdoding en suïcidepreventie lees je meer over deze gedachten, wat je kunt doen en waar je terecht kunt voor steun.

Wat kun je doen als iemand in je omgeving zich niet lekker voelt? En hoe begin je daar een gesprek over? Bekijk de tips op de website van het Rode Kruis.

Als je via je werk te maken krijgt met iemand – leerling, klant of patiënt – die misschien aan suïcide denkt, wil je diegene graag helpen. Maar hoe breng je het onderwerp ter sprake? En wat kan je vervolgens doen? Stichting 113 Zelfmoordpreventie heeft een gratis online training suïcidepreventie die je kunt volgen. Bekijk VraagMaar, de online training suïcidepreventie.

Maak je je zorgen over iemand in je omgeving die hulp nodig heeft, maar deze zelf niet wil of zoekt? Bijvoorbeeld bij (ernstige) psychische problemen, verwaarlozing, verslaving, eenzaamheid of financiële problemen. Misschien kan het Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg helpen.

Meer informatie en hulp

Heb je mentale problemen? De eerste stap is erover praten. Dat kan ook anoniem. Hier vind je hulp: