De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Zaanstreek-Waterland werkt iedere dag aan een gezonde en veilige omgeving voor alle inwoners in de regio. Vanuit het gedachtengoed van ‘positieve gezondheid’ zetten we in op het positief benaderen van gezondheidsvraagstukken. Want gezondheid is veel meer dan ‘niet ziek zijn’. Het gaat om ‘lekker in je vel zitten’, zodat je mee kan doen aan de samenleving. De gemeenten en GGD in Zaanstreek Waterland willen hun inwoners helpen zich positief gezond(er) te voelen en gezonde keuzes te maken, in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Dat doen ze volgens de Regiovisie die ze in 2023 samen opstelden.
In 2024 hebben we hard gewerkt om met de gemeenten afspraken te maken over de dienstverlening die we voor hen uitvoeren. Hieruit is een basispakket ontstaan met diensten die de GGD voor alle gemeenten uitvoert. Daarnaast zijn er plustaken vastgesteld, met diensten die de gemeente extra door de GGD kan laten uitvoeren. Hierdoor ontstaat duidelijkheid wat de GGD voor welke gemeente doet.
Personeelstekorten hebben ervoor gezorgd dat GGD Zaanstreek-Waterland de verschillende taken van Infectieziektebestrijding niet meer zelf kon uitvoeren. In 2024 heeft GGD Amsterdam ons geholpen bij het uitvoeren van de taken van het Centrum Seksuele Gezondheid en die van de Algemene Infectieziektebestrijding. Hierdoor hebben we deze dienstverlening goed kunnen uitvoeren.
Ten aanzien van Corona konden we als GGD Zaanstreek-Waterland wel zelf de benodigde prikken geven. Het hele jaar door aan een beperkte groep en in het najaar aan een bredere doelgroep.
Het totaal aantal meldingen van zorgwekkende situaties met kwetsbare inwoners is in 2024 ongeveer gelijk gebleven in de regio, maar het aantal suïcide gerelateerde meldingen nam toe. Het aantal adviezen dat Veilig Thuis gaf nam iets af, terwijl het aantal meldingen steeg.
In 2024 zijn alle kinderopvanglocaties en gastouderbureaus in de regio bezocht voor een jaarlijks onderzoek.
In dit jaarverslag leest u onze belangrijkste resultaten over 2024.
Veel leesplezier!
Tijdelijke waarneming door de GGD Amsterdam
Het team Infectieziektebestrijding heeft al jaren een structureel tekort aan artsen die medische eindverantwoordelijkheid kunnen nemen voor de taken die het team uitvoert. De dekking van onze activiteiten is daarmee onvoldoende en dat vormt een potentieel risico. De urgentie om het tekort op te lossen was groot, mede omdat onze arts algemene infectieziektebestrijding de GGD in 2024 verliet.
In 2024 heeft GGD Amsterdam de taken van het Centrum Seksuele Gezondheid en die van de Algemene Infectieziektebestrijding waargenomen.
Reizigersadvisering en vaccinatie
Het aantal vaccinaties en consulten is vergeleken met 2023 gestegen.
De GGD ontvangt veel extra bezoekers van buiten de regio als gevolg van lange wachttijden die omliggende GGD-en hebben. Wat verder opviel was de toename van de vraag naar een rabiës vaccin. Dit verklaart o.a. de toename van het aantal vaccins.
Centrum voor Seksuele Gezondheid
Sinds juni 2023 kunnen inwoners uit de regio Zaanstreek-Waterland bij het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD Amsterdam terecht kunnen voor een consult, soa test of een hepatitis B vaccinatie. De inwoners van onze regio hebben GGD Amsterdam goed kunnen vinden. Per 2025 komt er wel weer een soa poli voor cliënten zonder klachten bij de hoofdlocatie van GGD Zaanstreek-Waterland.
Technische hygiëne zorg
Technische hygiëne zorg geeft hygiëneadviezen aan particulieren, instellingen en bedrijven om infectieziekten door micro-organismen (bacteriën, virussen, schimmels en parasieten) te voorkomen en de kans op besmetting te verkleinen op plekken waar veel mensen samenkomen of wanneer onhygiënisch werken tot een besmetting kan leiden. De GGD inspecteert tatoeage- en/of piercingstudio’s en schoonheidssalons die permanente make-up aanbieden op hygiëne en veiligheid volgens landelijk vastgestelde hygiëneregels. De GGD beoordeelt op basis van dit onderzoek op locatie of een studio een vergunning kan krijgen. Daarnaast adviseert de GGD op aanvraag de GHOR bij evenementen. Op verzoek van de gemeenten en COA voert de GGD een hygiëne-inspectie uit op de collectieve voorzieningen in de opvanglocaties voor asielzoekers en Oekraïners in Waterland, Wormerland en Zaanstad.
Een deel van deze taken heeft GGD Amsterdam de afgelopen jaren uitgevoerd, omdat onze bezetting dat niet toeliet.
Corona
Gedurende 2024 kwamen alleen inwoners met medisch hoog risico voor een coronaprik in aanmerking. Tijdens de najaarscampagne konden inwoners van 18 tot en met 59 jaar die voor een griepprik in aanmerking kwamen en inwoners vanaf 60 jaar een coronaprik halen. Dit gold ook voor kinderen en volwassenen met een ernstige aandoening, bijvoorbeeld een ernstige afweerstoornis. En voor zorgmedewerkers die direct contact hebben met kwetsbare patiënten.
Zij konden op verschillende locaties in onze regio voor een najaarsprik terecht.
Meldpunt & Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
Suïcidepreventie
Het team Suïcidepreventie, als onderdeel van het MABZ, is relatief klein voor de vraag die op ons afkomt. Landelijk loopt de regio Zaanstreek-Waterland voorop met deze innovatieve integrale (netwerk)aanpak. Zorgwekkend is dat jaarlijks het aantal meldingen met 100 toeneemt. Met name bij de groep jeugdigen is sprake van een behoorlijke toename die gemeld wordt bij MABZ.
In 2024 is het aantal suïcide gerelateerde meldingen 483. Vergeleken met het aantal van 357 in 2023 is dit een aanzienlijke stijging.
Gezonde School
37 scholen met een vignet Gezonde School in onze regio (32 po /3 vo/1 mbo/1 so)
Per gemeente:
- Zaanstad: 23
- Edam-Volendam: 7
- Oostzaan: 2
- Purmerend: 5
Samen hebben deze scholen 52 themacertificaten. In 2024 zijn er 15 themacertificaten gehaald.
- 24 Bewegen en Sport
- 14 Voeding
- 12 Welbevinden
- 1 Relaties en seksualiteit
- 1 Roken, alcohol- en drugspreventie
Er zijn scholen die hun certificaat na 3 jaar niet verlengen, maar wel dezelfde activiteiten blijven uitvoeren. Deze scholen tellen niet meer mee als Gezonde School. Het aantal scholen dat structureel aan een gezonde leefstijl werkt is dus veel hoger.
Gezondheidsmonitoren
De GGD monitort de gezondheid van de inwoners van de regio. Eens in de 4 jaar wordt een specifieke leeftijdsgroep bevraagd. Landelijk is besloten om de monitors te intensiveren om de gevolgen van Corona in kaart te brengen.
Gezondheidsmonitor Jeugd
De resultaten van deze monitor hebben we in 2024 gepubliceerd op de cijferwebsite. Op de cijferwebsite zijn resultaten uit de GMJ 2023 op regionaal, gemeente en wijkniveau in te zien. Naast het traject van gemeentecijfers zijn schoolrapportages gemaakt. Deze zijn het resultaat die we met alle deelnemende scholen hebben besproken samen met Gezondheidsbevordering en iemand van JGZ als dat mogelijk was.
Jongvolwassenen
Tussen april en 11 juli 2024 hebben we de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen uitgevoerd. Er was een grote respons en dat levert een representatieve dataverzameling op. De analyses zijn uitgevoerd. Begin 2025 zijn de gemeenterapportages klaar en updaten we de cijferwebsite.
Volwassenen en Ouderen
Deze monitor was tussen 24 september en 8 december 2024. In het 2e kwartaal van 2025 zijn de resultaten bekend.
Panel
Er is een panelonderzoek geweest over mentale gezondheid. In november was er een panelonderzoek naar het onderwerp bewegen in de woonomgeving, de resultaten daarvan hebben we in april 2025 gepubliceerd.
MMK
121 meldingen; verzoeken voor beleidsadvies en meldingen van inwoners van de regio rond milieu gezondheidskundige onderwerpen.
De beleidsadviezen gaan o.a. over adviesverzoeken ruimtelijke ordening (bestemmingsplannen), omgevingsvisie, PFAS in de bodem of gezondheidskundige aspecten van industriële uitstoot van gassen.
Vragen van inwoners kunnen erg verschillende zijn o.a. schimmel in de woning, overlast door blauwalg, houtrook, UF isolatie, (laagfrequent) geluidsoverlast lucht-of bodemverontreiniging. Dit meldingenoverzicht vormt maar een deel van de medische milieukundige (MMK) activiteiten en geeft geen compleet beeld van alle werkzaamheden van MMK. Het leveren van bijdrage aan een aantal meldingen kost veel tijd. Een paar voorbeelden zijn het kwikincident op een middelbare school in Zaanstad en de advisering rond gezondheidsrisico’s van formaldehyde bij UF-schuim isolatie van woningen in Purmerend.
In 2024 hebben de collega’s van Toezicht alle kinderopvanglocaties en gastouderbureaus in de regio bezocht voor een jaarlijks onderzoek. Voor de bestaande gastoudervoorzieningen geldt dat we volgens de wettelijke eisen een steekproef van 50% moeten houden. Met de gemeenten hebben we een steekproef van in totaal 98 gastouders afgesproken. In 2024 heeft de GGD alle afgesproken steekproeven uitgevoerd.
Veilig Thuis
Cursusbureau
*van cursussen/trainingen/themabijenekomsten
Aantal medewerkers met GGD dienstverband
445 medewerkers
88 Strategie & ontwikkeling
- Beleid
- Epidemiologie
- Gezondheidsbevordering
- Medische Milieukunde
- Meldpunt & Advies Bijzondere Zorg
- Projecten
- Veilig thuis
- Ondersteuning
- Manager
11 Toezicht
- Inspecties kinderopvang
70 Bedrijfsvoering
- Directie/ambtelijk secretaris
- Juridisch/kwaliteit
- Organisatieondersteuning
- Publieksdienstverlening
- Secretariële ondersteuning
- Managers
240 Preventie & Zorg
- Infectieziektebestrijding
- Jeugdgezondheidszorg
36 Externen
- Voor corona en overige GGD-diensten
Klachten
Aantal: 98
Top 3
- 28 over Team Jeugd (meerdere keren afzeggen/planning afspraak, omgang, werkwijze, overdracht dossier, uitnodiging naar beide ouders na scheiding, aanmelding Veilig Thuis, onvindbaarheid locatie Oostzaan, doorgeven vaccinatiegegevens aan RIVM, onvoldoende/verkeerde advisering JGZ, onderzoek zonder toestemming, onbereikbaarheid jeugdarts
- 20 over Veilig Thuis (werkwijze: ongevraagde acties, rapportage klopt niet, omgang, privacy)
- 11 over Gezondheidsondersteuning (geen vaccinatielocatie in Purmerend/afsluiting A7, groepsvaccinatie kind met Syndroom van Down, indicatie VVE, logopedie op school zonder toestemming, late hielprik)
Meldingen incidenten cliëntenzorg en dienstverlening (MICD) zijn meldingen door collega’s over werkprocessen van de GGD en gaat over de verbetering van de zorg. Een commissie bestaande uit medewerkers uit alle onderdelen van de GGD analyseert en onderzoekt mogelijkheden tot verbetering. De verantwoordelijk manager bespreekt de mogelijkheden tot verbetering met het team en voert ze door.
- 2024: 55 MICD (O.a. ongewenst gedrag).
- 2023: 37 MICD (Ongewenst gedrag, prikaccidenten en vaccinatiefouten).
- 2022: 124 MICD.
Psychosociale hulpverlening
2024: bij 6 incidenten ingezet aan gemeenten en/of scholen. Deze inzet was bij ernstige incidenten, zoals een dodelijk schietincident, onrust rondom een mogelijke zelfmoord, seksueel grensoverschrijdend gedrag, explosie en brand.
2023: bij 5 incidenten ingezet, onder andere ondersteuning bij bewonersbijeenkomsten in
Purmerend en Beemster, ondersteuning van een school bij suïcide van een leerling, bij een ongeval en bij dreiging van een geweldsincident.
Medezeggenschap
De OR heeft in 2024 o.a. :
- advies gegeven over een interne organisatieverandering.
- ingestemd met het aanstellen van Arbomaatschap als vaste arbodienst en met een wijziging in de systematiek van jaargesprekken met medewerkers.
De OR is nauw betrokken bij het project Samen Sterker, het project om te gaan samenwonen met de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, en bij de voorbereidingen voor het Periodiek Medisch Onderzoek onder alle medewerkers dat in juni 2024 plaatsvond.
Inkomsten
- Basistaken: € 16.946.047
- Veilig Thuis: € 5.012.120
- Plustaken: € 5.394.749
- Derden: € 3.229.513
- Overig: € 1.324.670
- Corona: € 2.177.926